Grondwet die verder gaat of juist minder ver

Wat de tegenstanders verenigt, is dat zij de "voors en tegens" van de grondwet tegen elkaar afwegend tot een negatief oordeel komen. Voor het overige lopen hun opinies soms sterk uiteen.

Zo vrezen nogal wat tegenstanders voor een superstaat Europa, die eigenlijk nu al te veel macht heeft, terwijl andere tegenstanders juist vinden dat de Grondwet de macht nog te veel bij de nationale regeringen laat liggen. Zij zien het liefst een Verenigde Staten van Europa met een sterke centrale regering in plaats van de 'gulden middenweg' van de Europese grondwet .

Weer anderen zien als belangrijkste bezwaar, dat de uitbreiding van de Europese Unie te snel gaat of dat de joods-christelijke tradities te weinig in de tekst van de grondwet tot uitdrukking komen. Tenslotte zijn er nog groepen, die ontevreden zijn over het referendum, de onleesbaarheid van de grondwet, de mogelijke toetreding van Turkije, het huidige beleid van het kabinet Balkenende etc.

Als er bij een afstemmen van de Europese grondwet - anders dan de voorstanders verwachten - toch sprake zal zijn van nieuwe onderhandelingen, is het op voorhand niet te voorspellen over welke van deze soms tegenstrijdige of niet met Europa samenhangende punten het in deze onderhandelingen zal moeten gaan.